1. Aan het woord Elly Kaldenberg, diëtist

Of ik iets over noten en gezondheid wil schrijven. Nou graag! Ik ben namelijk een notenliefhebber bij uitstek. Maar net als de meeste onder ons is een handje noten aan mij niet besteed. Enige verzadiging komt pas wanneer de bodem van het schaaltje in zicht is. Dat brengt mij natuurlijk meteen in die diëtistische spagaat. Gezondheid én calorieën. Noten zijn super gezond. Neem nou bijvoorbeeld amandelen. Net zoveel eiwit als in 1 ei, meer magnesium dan in een portie spinazie, onverzadigd vet vergelijkbaar met 1 eetlepel olijfolie en een portie flavonoïden gelijk aan een beker thee. En dat allemaal in 28 gram amandelen. Dat is prachtig, maar 28 gram amandelen….dat is welgeteld 23 stuks. Nee, dat heb ik zelf niet bedacht maar een dame van de California Almonds Board heeft dat uitgezocht. Zij gaf mij een handig blikje waar precies 23 amandelen inpassen. Dus elke dag zo’n doosje vol en ik krijg een flinke portie gezondheid binnen én niet teveel calorieën. Want eerlijk is eerlijk, de calorieën zijn natuurlijk het aandachtspunt als het om noten gaat, tenminste wanneer je graaigedrag vertoont zoals ik. Dus mijn eerste reactie op het blikje was: “handig!”. Toch werd ik er uiteindelijk een beetje depri van, van het blikje. In no time zijn 23 amandelen natuurlijk weggewerkt en dan is het blikje leeg. Een leeg zakje kan ik accepteren maar een leeg blikje, dat is toch anders. Ik heb namelijk zelf invloed op de inhoud van het blikje. Misschien had ik iets beter moeten proppen en passen er wel 24 in. Of zelfs 25. Kortom ik heb het blikje weggegeven aan iemand die zijn grenzen kent. Ik houd het weer op een schaaltje, iets meer dan 23 stuks en dan maar niet elke dag. Dat is ook hartstikke gezond!

2. Alzheimer: te beïnvloeden met gezonde voeding?

Er is mogelijk een verband tussen een gezonde leefstijl, voeding en hersengezondheid. Dit blijkt uit een recente review van de onderzoekers Pasinetti & Eberstein. De review toont aan dat een gezonde voeding, gewichtsbeheersing en caloriebeperking een rol kunnen spelen bij de preventie van Alzheimer. Pinda’s en noten worden hierbij specifiek benoemd als onderdeel van het gezonde dieet.

Ondanks het feit dat er nog discussie bestaat over de preventie mogelijkheden voor Alzheimer kunnen volgens de onderzoekers al aanbevelingen worden gedaan op basis van de huidige kennis. Ter preventie van Alzheimer wordt een voeding rijk aan ongeraffineerde producten en natuurlijke vetten aangeraden, waaronder volkerenproducten, vis, noten en zaden. Het beperken van de calorie-inname door verminderde inname van verzadigde vetten en koolhydraten laat ook veelbelovende resultaten zien.

Alzheimer is een degeneratieve en dodelijke ziekte met hoge impact op de kwaliteit van leven van de patiënt. Wereldwijd zijn er naar schatting 26,6 miljoen mensen die lijden aan Alzheimer. Dit aantal zal significant stijgen in de nabije toekomst en het wordt zelfs voorspeld dat dit aantal viervoudigd zal zijn in 2050. Op dit moment is de aandoening nog ongeneselijk en het voorkomen of vertragen van Alzheimer zal steeds belangrijker worden.

Bronnen:
1) Pasinetti GM & Eberstein JA. Metabolic syndrome and the role of dietary lifestyles in Alzheimer's disease. Journal of Neurochemistry 2008; 106 (4): 1503-1514.
2) Brookmeyer R et al. Forecasting the global burden of Alzheimer’s disease. Alzheimer's and Dementia 2007; 3(3): 186–191.

3. Zwangere vrouwen mogen noten eten

Jaren van onderzoek heeft laten zien dat er geen relatie bestaat tussen de ontwikkeling van astma en allergieën bij kinderen en het eten van pinda’s en noten gedurende de zwangerschap. Desondanks vond een recente cohort studie van de Universiteit Utrecht een relatie tussen de ontwikkeling van astma bij kinderen en het eten van notenproducten gedurende de zwangerschap.

Aan 4146 zwangere Nederlandse vrouwen werd gevraagd hoe vaak zij fruit, groenten, vis, eieren, melk, zuivelproducten, noten en notenproducten aten. Hun kinderen werden gevolgd tot zij acht jaar oud waren om de mogelijke ontwikkeling van astma en allergieën te monitoren.

Er werd geen relatie gevonden tussen het eten van groenten, vis, eieren, melk of zuivelproducten en noten gedurende zwangerschap en de ontwikkeling van astma of allergieën bij kinderen. In tegenstelling tot de verwachting werd er ook geen verband gevonden tussen het eten van noten of notenproducten en de ontwikkeling van een pinda-allergie. Wel werd er een verband gevonden tussen het eten van notenproducten tijdens de zwangerschap en de ontwikkeling van astma. Aangenomen wordt dat de consumptie van notenproduct voornamelijk bestond uit pindakaas, aangezien dit een veelgebruikt notenproduct in Nederland is.

De onderzoekers van de Universiteit van Utrecht hebben nog geen verklaring waarom noten het risico op astma niet verhogen, terwijl pindakaas dit wel doet. Een mogelijke verklaring zou de verhoogde inname van linolzuur bij pindakaasconsumptie kunnen zijn. Een verhoogde inname van linolzuur kan leiden tot verhoogde inname van arachidonzuur waardoor verhoogde productie van prostaglandinen E2 (PGE2) kan plaatsvinden. PGE2 kan de balans van Th1 en Th2 cytokines veranderen, wat kan leiden tot de vorming van lgE en dus een allergische reactie.

Sommige referenten suggereren dat de gecompliceerde statistiek van dit onderzoek mogelijk de resultaten beïnvloed heeft. Een andere kanttekening is dat er alleen informatie beschikbaar was over de inname van de frequent gegeten voedingsgroepen. De vragenlijst bevatte geen vragen over de inname van meer specifieke producten of porties. Hierdoor is het mogelijk dat specifieke fruit- of notensoorten een effect hadden dat niet is gevonden. Het is volgens de onderzoekers dan ook nog te vroeg om op basis van deze studie aan te bevelen om pindakaas tijdens de zwangerschap te vermijden.

Bronnen:
1) Willers SM, Wijga AH, Brunekreef B et al. Maternal food consumption during pregnancy and the longitudinal development of childhood asthma. American journal of respiratory and critical care medicine 2008;178 : 124-131.
2) In-depth look: peanut butter consumed during pregnancy may increase asthma risk for child. Allergy notes (allergynotes.blogspot.com/2008/07/in-depth-look-peanut-butter-consumed.html).