Kunt u deze nieuwsbrief niet lezen? Lees de online versie.

Walnoten: een unieke bron van alfa-linoleenzuur

Walnoten zijn noten met iets extra. Naast het feit dat ze vezels, vitamine E en eiwitten bevatten, behoren walnoten tot de kleine groep voedingsmiddelen die relatief veel alfa-linoleenzuur bevat.

Alfa-linoleenzuur is een essentieel vet. Daarom zijn we van de inname afhankelijk van ons voedsel. Het regelmatig consumeren van producten met alfa-linoleenzuur is de enige manier om voldoende van dit belangrijke macronutriënt binnen te krijgen. De gemiddelde Nederlander consumeert dagelijks 0,6 en% alfa-linoleenzuur. Dit is bijna de helft minder dan de 1 en% die de Nederlandse Gezondheidsraad aanbeveelt.

Alfa-linoleenzuur is een belangrijke bouwstof voor de celmembranen in ons lichaam. Daarnaast wordt alfa-linoleenzuur in steeds meer wetenschappelijk onderzoek in verband gebracht met gezondheidsvoordelen voor je hart. Een interessant feit wanneer je in gedachten houdt dat hart- en vaatziekten jaarlijks voor meer dan 4.3 miljoen sterfgevallen in Europa zorgen. Dit is 48% van het totale aantal doden in Europa.

Er wordt dan ook veel onderzoek gedaan naar de gezondheidsvoordelen van de consumptie van walnoten. In deze nieuwsbrief laten twee wetenschappelijke experts hun licht schijnen over het laatste onderzoek naar de relatie tussen walnoten en de verschillende risicofactoren voor hart- en vaatziekten.

Walnoten verlagen het cholesterol

De consumptie van noten is geassocieerd met positieve gezondheidsuitkomsten ten aanzien van hart- en vaatziekten, zoals een verlaagd sterfterisico (1,2). Walnoten zijn een interessant onderzoeksonderwerp vanwege hun unieke samenstelling van macro- en micronutriënten. Waar de meeste noten veel enkelvoudig onverzadigd vet bevatten, bestaan walnoten voornamelijk uit meervoudig onverzadigd vet (47,2 g per 100 g walnoten), voornamelijk alfa-linoleenzuur (9,1 g) en linolzuur (38,1 g) (3).

Deirdre K. Thomas Amerikaanse wetenschappelijk expert op het gebied van noten, USA

Een recente meta-analyse die wij in Amerika uitvoerden wees uit dat de consumptie van een met walnoten verrijkt dieet voor een periode van 4-24 weken het cholesterolgehalte significant verlaagde met 10 mg/dL vergeleken met een controle dieet (4). De gecombineerde resultaten van onze meta-analyse lieten geen significant voordeel zien voor HDL-cholesterol- of triglyceridegehaltes.

Andere (korte) klinische onderzoeken duiden op een mogelijk gunstige invloed van walnoten op antioxidantcapaciteit en ontstekingsmarkers. Verder is het belangrijk te vermelden dat er in deze onderzoeken geen gewichtstoename werd geobserveerd (5-7). In de opgenomen studies in onze meta-analyse leverden walnoten 10-24% van de totale hoeveelheid geconsumeerde calorieën.

Mechanismen waarbij walnoten het cholesterol en andere risicofactoren voor hart- en vaatziekten positief kunnen beïnvloeden, omvatten simpelweg het vervangen van verzadigde vetten in het dieet door de gezondere onverzadigde vetten, of componenten die inwerken op specifieke mechanismen die tot cardiovasculaire ziekten leiden. Het huidige bewijs duidt er op dat het opnemen van walnoten in de voeding een gunstige invloed heeft op cardiovasculaire risicofactoren, voornamelijk op het bloedvettenprofiel.

Deirdre K. Thomas, Amerikaanse wetenschappelijk expert op het gebied van noten, USA

Bronnen: (een uitgebreide lijst kan worden opgevraagd via info@aboutnuts.nl)
1. Kris-Etherton P.M. et al. Nutrition Reviews 2001; 59: 103-11.
2. Hu F.B., Stampfer M.J. Current Atherosclerosis Reports 1999; 1: 204-9.
3. Li L. et al. Journal of Agricultural and Food Chemistry 2007; 55: 1164-1169.
4. Banel D.K., Hu F.B. American Journal of Clinical Nutrition 2009; 90: 56-63.
5. Zhao G. et al. American Journal of Clinical Nutrition 2007; 85: 385-91.
6. Ros E. et al. Circulation 2004; 109: 1609-14.
7. Mukuddem-Petersen J. et al. British Journal of Nutrition 2007; 97: 1144-53.
8. Ros E., Mataix J. British Journal of Nutrition 2006; 96 (Suppl 2): S29-S35.

Walnoten verbeteren de endotheelfunctie

Niet-functionerend endotheel is een belangrijke risicofactor in de ontwikkeling van aderverkalking, wat vervolgens weer kan leiden tot hart- en vaatziekten. Twee recente gerandomiseerde gecontroleerde cross-over studies bij proefpersonen met verhoogd cholesterolgehalte (1) en proefpersonen met type 2 diabetes (2) lieten zien dat het toevoegen van walnoten aan de voeding voor respectievelijk 4 en 8 weken de endotheelfunctie verbeterde.

Dr. Welma Stonehouse Associate Professor in Humane Voeding

Cortes et al. (3) toonden daarnaast aan dat het toevoegen van walnoten aan een maaltijd met veel vet en veel verzadigd vet de nadelige veranderingen in de endotheelfunctie tegenwerkten (gemeten als vaatverwijding door de bloedstroom) die normaal worden geobserveerd na een vette maaltijd. Drie andere studies lieten zien dat de consumptie van een walnootrijke voeding vergeleken met de controle voeding de VCAM-1-gehaltes verlaagde. VCAM-1 is tevens een marker voor het functioneren van de het endotheel (systhematisch onderzoek door Banel & Hu (4)).

Deze gunstige effecten op het endotheel kunnen toegeschreven worden aan de verschillende voedingsstoffen in walnoten. Vergeleken met andere noten en plantaardige voedingsmiddelen bevatten walnoten uitzonderlijk veel alfa-linoleenzuur (een omega-3 meervoudig onverzadigd vetzuur), fenolen en antioxidanten en zijn ze een rijke bron van arginine.

Het hoge antioxidantgehalte beschermt het endotheel tegen aanvallen en schade van vrije radicalen. Arginine, een essentieel aminozuur, is nodig voor de productie van stikstofmonoxide, de belangrijkste stof geproduceerd door het vaatendotheel om de vaatsamentrekking en ontspanning te reguleren. Daarnaast kan het cholesterolverlagende effect van walnoten ook bijdragen aan het verbeteren van de endotheelfunctie door het verminderen van cholesterolopbouw in plaques (aderverkalking). Een recente meta-analyse van 13 gerandomiseerde gecontroleerde studies naar walnoten in de voeding rapporteerde een daling van de serum cholesterol- en LDL cholesterolconcentratie met 10,3 mg/dL (0,27 mmol/L) en 9,2 mg/dL (0,24 mmol/L). De energie geleverd door walnoten in deze interventiediëten varieerde van 5 tot 25% van de totale energie-inname per dag (30-108 g walnoten per dag) (4).

We kunnen concluderen dat het opnemen van walnoten in de voeding de endotheelfunctie gunstig kan beïnvloeden. Walnoten werken waarschijnlijk via hun unieke samenstelling met relatief veel alfa-linoleenzuur, antioxidanten en arginine aan een verbeterde endotheelfunctie. De cholesterolverlagende eigenschappen van walnoten versterken mogelijk dit effect.

Dr. Welma Stonehouse, Associate Professor in Humane Voeding
Institute of Food, Nutrition and Human Health, Massey Universiteit

Bronnen: (een uitgebreide lijst kan opgevraagd worden info@aboutnuts.nl)
1. Ros E. et al. Circulation 2004; 109: 1609-14.
2. Ma Y. et al. Diabetes Care [Epub ahead of print] 2009.
3. Cortes B. et al. Journal of the American College of Cardiology 2006; 48: 1666-71.
4. Banel D.K., Hu F.B. American Journal of Clinical Nutrition 2009; 90: 56-63.

Positieve effect van walnoten en vette vis op hartgezondheid verschilt

Vis en walnoten zijn beide voedingsmiddelen die geassocieerd worden met het gezond houden van het hart, omdat ze beide omega-3-vetzuren bevatten. Niet iedereen eet echter vis of noten, zoals vegetariërs of mensen met een allergie. De onderzoekers van de Amerikaanse Loma Linda Universiteit hebben daarom recent onderzocht of noten en vette vis een vergelijkbaar effect hebben op de hartgezondheid.

In deze cross-over interventiestudie volgden 25 personen met normale tot mild verhoogde cholesterolgehaltes achtereenvolgens drie verschillende diëten met hetzelfde aantal calorieën. De proefpersonen kregen in willekeurige volgorde een dieet zonder vis of noten, een dieet met zalm, of een dieet met walnoten. Er was een rustperiode van een week tussen de verschillende diëten. De hoeveelheden walnoten (42.5 g / dag) en vette vis (113 g / twee keer per week) kwamen overeen met de Amerikaanse voedingsaanbevelingen voor hartgezondheid.

De resultaten van het onderzoek lieten zowel een gunstig effect zien van het zalmdieet, als het walnootdieet, op de risicofactoren voor hartziekten. De studie liet ook zien dat beide voedingsmiddelen andere risicofactoren gunstig beïnvloedden.

Het dagelijks eten van walnoten liet een significant gunstig effect zien op verschillende cholesterolmarkers, zoals het cholesterolgehalte en de LDL:HDL-ratio vergeleken met het controledieet of het zalmdieet. Het zalmdieet verlaagde daarentegen het triglyceridengehalte significant.

De studie toont aan dat walnoten als bron van alfa-linoleenzuur en vette vis als bron van eicosapentaeenzuur en docosahexaeenzuur significant verschillende effecten hebben op bekende risicomarkers voor hartziekten.

Bron:
Rajaram S., Haddad E.H., Mejia A., Sabaté J. Walnuts and fatty fish influence different serum lipid fractions in normal to mildly hyperlipidemic individuals: a randomized controlled study. American Journal of Clinical Nutrition 2009; 89 (5): 1657S-1663S.

Colofon

Redactie
Intersnack Group, Düsseldorf
Schuttelaar & Partners, Den Haag

Eindredactie
Schuttelaar & Partners, Den Haag

Vragen / opmerkingen
U kunt een e-mail sturen naar:
info@aboutnuts.nl

Aanmelden / Afmelden
Aanmelden of afmelden?
Ga naar de About Nuts website.

Privacy and disclaimer Onze nieuwsbrieven zijn met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Ondanks dat kan er een foutje insluipen. About Nuts is niet aansprakelijk voor de mogelijke gevolgen daarvan. De gegevens van abonnees worden niet gebruikt voor andere doeleinden zonder de uitdrukkelijke toestemming van de abonnee.